Odpowiedź na uwagi dotyczące lokalizacji

synagogi przy ul. Berka Joselewicza w Brzesku.

 

Uwagi Jarosława Rubachy zachęciły mnie do dokonania po raz kolejny wizji lokalnej na ul. Krótkiej i Berka Joselewicza. Oto moje spostrzeżenia:

 

Synagoga wskazana na zdjęciu przez Jarosława Rubachę to w rzeczywistości kamienica po drugiej stronie ulicy Joselewicza.

Plan nie jest dokładny co widać bardzo dobrze po naszkicowanych kamienicach w rynku, które ni jak się mają do rzeczywistych ówczesnych różnic w wielkości pomiędzy poszczególnymi budynkami a widocznymi bardzo dobrze na pocztówkach z tamtych lat.

 

Punkty, z których zostały wykonane zdjęcia są moim zdaniem błędnie umiejscowione zwłaszcza zielony i czerwony. Żółty budynek o którym wspomina Jarosław Rubacha wygląda na szopę w kiepskim stanie, której mogło już nie być w 30 latach.

 

Jeżeli chodzi o kamienicę na rogu Krótkiej i Joselewicza to nie ulega wątpliwości, że jest to na pewno ten sam budynek co na zdjęciu z 1915 roku. Balkonik drewniany widoczny na zdjęciu ze stycznia 1915 r. istnieje tu do dziś.

 

 

Na zdjęciu z kwietnia 1915 r. widoczny jest jeszcze taki mały szczegół pozwalający na dokładniejsze zlokalizowanie synagogi oraz punktu z którego robiono zdjęcie. Mianowicie zawalony dach po ostrzale artyleryjskim Brzeska.

 

Na zdjęciu widać także zadaszone zejście nad Uszwicę

 

Widok na tę kamienicę "bez dachu" od strony Rynku zamieszczony jest w artykule "Ostrzał artyleryjski Brzeska w dniu 22 listopada 1914 roku"

 

Co do zejścia po skarpie nad Uszwicę to skłaniałbym się do tego o czym wspominał w swojej multimedialnej prezentacji o Żydach pan Jacek Filip, iż ortodoksyjni żydzi raz w roku dokonywali rytualnej kąpieli w rzece. Na zdjęciach widać, że zejście to (schody ?) były zadaszone. Zejścia do studni nikt by chyba nie zadaszał bo i po co?

 

Na tym samym zdjęciu pierwszy budynek od lewej strony to budynek stojący do dziś (z napisem PRALNIA), tu wyraźnie widać iż sąsiaduje on z synagogą. Dziś sąsiaduje z budynkami, które stoją na jej miejscu.

 

 

 

W uzupełnieniu zdjęcia Pawła Nowaka zamieszczonego w omawianym artykule, dołączam zdjęcie fragmentu pocztówki Brzeska zrobione w 1968 roku (z lotu ptaka) na którym dokładnie widać tyły ul. Berka Joselewicza, łącznie z pustym placem po synagodze gdzie sądząc po "stylu" architektonicznym w latach 70tych wybudowane obecnie stojące 2 bliźniaki.

.

fot. Paweł Nowak z 2012 r. fragment pocztówki z roku 1968

 

Podsumowując, wizja lokalna i ponowna analiza dostępnych zdjęć upewniła mnie w przekonaniu, że lokalizacja synagogi przedstawiona w oryginalnym artykule "Synagoga przy ul. Berka Joselewicza w Brzesku" jest prawidłowa.

 

Marek Sukiennik

13 stycznia 2013 r.