Nieoficjalny Portal Miasta Brzeska i Okolic 
  Home  |   Almanach  |   BBS  |   Forum  |   Historia  |   Informator  |   Leksykon  |   Linki  |   Mapa  |   Na skróty  |   Ogłoszenia  |   Polonia  |   Turystyka  |   Autor  
 

Biblioteka, która oszukała Niemców  (Echo Krakowskie)  1947-05-31

Biblioteka, która oszukała Niemców
Jak pracowała w czasie okupacji tajna biblioteka w Brzesku

Mało osób wie, że Powiatowa Biblioteka w Brzesku, obejmująca dziś pokaźną ilość wartościowych dzieł powstała w czasie okupacji niemieckiej, jako bezpłatna wypożyczalnia książek pn ”Pionier”. Kilku młodych ludzi, z inicjatywy p. W. Cz. znanego miłośnika książek – widząc, jak Niemcy systematycznie pozbawiają Polaków wszelkiej pomocy kulturalno - naukowych – postanowiło założyć w mieście tajną wypożyczalnie zakazanych przez okupanta polskich książek.

Nie zważając na grożące im niebezpieczeństwo ludzie ci urządzili na strychu jednego z domów dobrze zamaskowaną kryjówkę i...poczęli z pasją gromadzić książki i podziemną prasę polską. Przy okazji  "zarekwirowano” niejedną książkę z zajmowanego przez wojska niemieckie pałacu barona Götza w Okocimiu z budynków gmin i lic., kasyna mieszczańskiego, Towarzystwa „Sokół” i in. oprócz tego wyławiano egzemplarze u jarmarcznych handlarzy. Po roku zebrano ok. 3000 książek. (*)

Adres tajnej wypożyczalni znało zaledwie kilka osób które były jedynymi łącznikami z biblioteką. Za pośrednictwem tych „roznosicieli” biblioteka obsługiwała szeroki ogół miejscowego społeczeństwa.

Zdarzyło się raz, iż łącznik przyniósł książkę do swojego klienta, u którego gestapo robiło rewizję.

      - Od kogo masz tę książkę!...- ryczą Niemcy.
    - Zapytany wskazuje oczyma swojego gościa…
      - A ty skąd ją masz? - pytają tamtego, ciekawie oglądając gruby tom.
    - To jest moja własność. Pożyczyłem ze szkolnej biblioteki jeszcze przed wojną i nie zdążyłem jej zwrócić – odpowiada tamten szybko.
Szwaby uwierzyły, ale książka powędrowała do rozpalonego piecyka.

Wypożyczalnia funkcjonowała w ukryciu aż do ucieczki Niemców. Tylko… wiele książek niestety zginęło bezpowrotnie choć łącznicy umieli się o nie energicznie upomnieć.

Po ucieczce okupanta tymczasowi właściciele tajnej wypożyczalni oddali książki na własność Zarządowi Miejskiemu. W nowo otwartym lokalu powstała tzw. „Biblioteka Powszechna” przemianowana w r. 1947 na Powiatową Bibliotekę w Brzesku.

źródło: „Echo Krakowskie", Nr.145, 31.V.1947, str. 3 ( pisownia oryginalna)

Nadesłał
Tadeusz Drabant
21 czerwca 2019r.

Od admina:  W historii Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Brzesku, zamieszczonej na oficjalnej stronie PiMBP w Brzesku, nic nie wspomniano o fakcie istnienia biblioteki w czasie okupacji, czytaj ».

(*) W "oficjalnej" historii biblioteki (patrz link powyżej), mowa o 300 a nie o 3000 książkach.

Może czytelnicy pomogą rozszyfrować inicjały "p. W. Cz. znanego miłośnika książek", z inicjatywy, którego powstała ta biblioteka?

comments powered by Disqus


Copyright © 2004-2020 Zbigniew Stos Wszelkie prawa zastrzezone.
Uwagi, opinie i komentarze prosze przesylac na adres portal.brzesko.ws@gmail.com