Historia święcenia pokarmów w Sterkowcu  (Krzysztof Bogusz)  2026-04-05

Tradycja święcenia pokarmów w Sterkowcu miała swoją długą tradycję, jednak jej początki z powodu upływu czasu są już trudne do uchwycenia. Prawdopodobnie tak jak i w innych miejscowościach święcenie pokarmów na wybranym placu było podyktowane udogodnieniem dla wiernych – wszak dotarcie do Szczepanowa zajmowało piechotą nieco czasu. O wiele łatwiej było posłać któregoś z gospodarzy furmanką po księdza, który miał dokonać poświęcenia pokarmów. Z czasem miejsce konnego wozu zajęły pierwsze samochody osobowe (w latach 60-tych XX wieku). Przez lata przywóz księdza na święcenie stanowił wyróżnienie dla gospodarza i cieszył się sporym poważaniem. Na początku lat 2000 księża zaczęli przyjeżdżać na święcenie własnymi samochodami.

Miejscowym zwyczajem było, że poświęcenia pokarmów dokonuje ksiądz wikary uczący w danym czasie w Sterkowcu religii, ale nie była to ściśle przestrzegana reguła. Za posługę dla księdza przekazywano ofiarę: kiedyś były to jajka (zbierane do łopołki – kosza wyplatanego z łyka dębowego), a później od lat 80-tych XX wieku pieniądze.

Miejsce święcenia pokarmów przez lata zmieniało się. Z potwierdzonych informacji – po II Wojnie Światowej święcenie pokarmów odbywało się na placu obok szkoły podstawowej (warto zaznaczyć, że budynek szkoły powstał w 1907 r., a więc jest prawdopodobne że od tego mniej więcej czasu święcono pokarmy również w tym miejscu). Po usunięciu religii ze szkoły (od 1959 r.) święcenie odbywało się na placu przed  punktem katechetycznym prowadzonym w domu pani Wiktorii Golec (przy ul. Sosnowej, obecnie budynek już nie istnieje). Wyjątkowo jeden raz pod koniec lat 80-tych XX wieku święcenie odbyło się na ogrodzie u państwa Zdunków. Po oddaniu do użytku nowego budynku Domu Kultury w Sterkowcu (w 1994 r.) święcenie odbywało się w sali widowiskowej.

W 2003 roku w 750 rocznicę kanonizacji Św. Stanisława przy okazji święcenia pokarmów dokonano ponownego poświęcenia odnowionego krzyża stanowiącego pamiątkę jubileuszu 9 wiekowego odkupienia (krzyż ufundowała gromada Sterkowiec w 1936 r.).

W XXI wieku święcenie rozpoczynało się zwyczajowo o godz. 9.30. Na przestrzeni lat święcenie rozpoczynało się najwcześniej o godz. 9.00, a najpóźniej o godz. 10.00. Po błogosławieństwie wody, kapłan błogosławił pokarmy przyniesione w koszykach, które były ustawione na dużym wspólnym stole pośrodku sali. Poświęconą wodę można było zabrać do domu. W obrzędzie brało udział zazwyczaj ponad 100-130 osób, w grupie tej dużą część stanowili rodzice z dziećmi.

Z czasem dostępność samochodów spowodowała, że część mieszkańców jechała do szczepanowskiej bazyliki na święcenie pokarmów, przy okazji nawiedzając Grób Pański i adorując krzyż. Nadal jednak wiele osób ze Sterkowca ceniło sobie możliwość spotkania w Domu Kultury w Sterkowcu i kultywowanie tej małej, lokalnej tradycji. Po święceniu i tak jechali do kościoła parafialnego, by tam pomodlić się przy Grobie Pana Jezusa.

fot. Małgorzata Sacha

W zwiazku ze zmianami organizacyjnymi w Parafii Szczepanów - od 2024 r. nie odbywają się już święcenia pokarmów w domach kultury i remizach, a jedynie w szczepanowskiej bazylice.

Podziękowania za pomoc w opracowaniu teksty dla: Marii Zdunek, Marii Paprockiej, Doroty Karaś, Agnieszki Pałki.