Nieoficjalny Portal Miasta Brzeska i Okolic 
  Home  |   Almanach  |   BBS  |   Forum  |   Historia  |   Informator  |   Leksykon  |   Linki  |   Mapa  |   Na skróty  |   Ogłoszenia  |   Polonia  |   Turystyka  |   Autor  
 

Ochotnicza straż pożarna w powiecie brzeskim w latach 1875-1900  ( )  1900-12-31

Krajowy Związek Ochotniczych Straży Pożarnych dot pow. Brzesko

Oto rys dziejów powstania Krajowego Związku ochotniczych straży pożarnych w Galicyi i Lodomeryi z wielkim księstwem Krakowskiem i I Krajowego Zjazdu strażackiego. Wobec pomyślnego rezultatu tego zjazdu, którego skutki powinny przynieść korzyść krajowi, Towarzystwo ochotniczej straży pożarnej we Lwowie nie żałuje poniesionej z tego powodu materialnej ofiary, a Komitet zjazdu wielkiej pracy i zachodu.”

W czasie od wiecu strażackiego w Wieliczce do I krajowego Zjazdu we Lwowie, a więc w latach 1873, 1874, i 1875 zorganizowane zostały następujące związkowe straże pożarne: w roku 1873 Brzesko

Ochotniczą straż pożarną w Brzesku założyli c.k .starosta Henryk Pfau i Walenty Dobrzyński, sekretarz c.k. starostwa

1875 – 1885

Okres pierwszy

"I nastało dziesięć długich lat zupełnej prawie bezczynności. Okres ten nazwany został zupełnie słusznie okresem martwym, albowiem wybrana na I zjeździe Rada zawiadowcza prawie zupełnie posiedzeń nie odbywała i do celu Związku, środkami działania, określonymi statutem nie dążyła. Zmiany i poprawki do statutu przez długi a długi czas nie mogły być pomyślnie załatwione.

Główną prawdopodobnie przyczyną tego zastoju był brak funduszów , na co ciągle się uskarżamy. Zjazd we Lwowie uchwalił w prawdzie roczną wkładkę od każdego czynnego członka związkowej straży pożarnej, lecz wkładek tych albo zupełnie nie płacono, albo płacono zaledwie kilka związkowych straży pożarnych.

Podczas I zjazdu we Lwowie deklaracyę przystąpienia do Związku podpisało 33 towarzystw ochotniczych straży pożarnych przez swoich Delegatów , a mianowicie :[...] Wieliczki, Nowego Sącza, Brzeska, Okocima, Zakliczyna.

W pierwszym okresie istnienia kraj. Związku ochotniczych straży pożarnych zawiązane zostały następujące związkowe straże pożarne […] 1880- Wiśnicz, 1881- Ciężkowice, Krynica, Nowy Targ, w 1882 – Wojnicz. W Wojniczu założyła ochotniczą straż pożarną Zwierzchność gminna.

1886 – 1900
Okres drugi

Do najgłówniejszych przyczyn niepowodzenia Związku w okresie pierwszym, zaliczyć należy brak siły wykonawczej i dobrze urządzonej kancelaryi i brak tej łączności i świadomości swego istnienia pomiędzy strażakami do Związku należącemi, gdyż nie tylko nie pomyślano o zaprowadzeniu ewidencyi straży ochotniczych w kraju istniejących, lecz nawet nie zrobiono spisu tych straży, które do Związku należy.

Na okres drugi przypada organizacya większej połowy wszystkich związkowych straży, a mianowicie założone zostały [...]1887 – Łapanów, 1889 - Stary Sącz, 1891 – Gdów, Żabno, 1896 -Radłów

1893 – Uście solne, - zwierzchność gminna założyła miejscową straż pożarną.

W 1899 przeprowadził Krajowy Związek ochotniczych straży pożarnych reorganizacyę […] wszystkie w kraju istniejące ochotnicze straże pożarne, podzielił na siedemnaście okręgów wedle powiatów.[...]

Do okręgu II w powiatach : Kraków, Wieliczka, Bochnia i Myślenice.

Do okręgu III w powiatach :Limanowa, Nowy Sącz Nowy Targ, Grybów, Gorlice.

Do okręgu IV w powiatach : Brzesko, Dąbrowa, Mielec , Pilzno, Tarnów.


Kronika najważniejszych wydarzeń

[...]1882 Sierpień. 8.-Poświęcenie sztandaru ochotniczej straży pożarnej w Bochni. W uroczystości tej brały udział ochotnicze straże pożarne z Krakowa,Tarnowa, Nowego Sącza, Myślenic, Wiśnicza, Pilzna, Wieliczki, Okocima, Dębicy, Lipnicy i Brzeska

1890 – wielki pożar w Brzesku.

Szematyzm i statystyka

Zarządy Związków okręgowych.

[...] Związek okręgowy IV

Do niego należą ochotnicze straże pożarne: Borowa, Brzesko, Brzostek, Dąbrowa,, Hohenbach, Lisia góra, Mielec, Okocim, Padew kolonia, pławo, Przecław, Pilzno, Radłów, Rzochów, Rzędzianowice, Ryglice, Tarnów,Tuchów, Wojnicz, Zakliczyn, Żabno.

Zarządy związkowych Towarzystw - Brzesko

Naczelnik - Kazimierz Baltaziński
Z-ca Naczelnika - Karol Lindner
Instruktor - Włodzimierz Jarzyna


Okocim
–          Prezes - Franciszek Fischinger

Z-ca Naczelnika - Józef Winkler
Instruktor - Jan Mołoń

Uście solne       Prezes - Józef Hełpa

Naczelnik - Tomasz Kukulski
Z-ca Naczelnika - Paweł Burdzieński
Instruktor - Franciszek Bardel

Wojnicz            Prezes - Józef Królikiewicz

Naczelnik - Jan Krzemiński
Z-ca Naczelnika - Józef Sinka


Zakliczyn            Prezes - Tomasz Szymanowicz
nad Dunajcem    Naczelnik - Kajetan Baliński
Z-ca Naczelnika - Wojciech Szymanowicz
Instruktor - Jan Ciepierski

Liczba członków związkowych straży pożarnych


L.b Miejscowość czynnych wspierających honorowych
 17
Brzesko 29
35
-
125
Okocim 28
-
-
200
Uście solne 16
-
-
210
Wojnicz 32
-
-
214
Zakliczyn 20
10
-

Rodzaje straży pożarnych

W Galicyi i Landmeryi z W Księstwem Krakowskiem istnieją następujące rodzaje straży pożarnych:

I. Ochotnicze straże pożarne w miastach i miasteczkach, które nie przyjęły na siebie obowiązków straży pożarnej gminnej. Istnieją w miastach liczących wyżej jak 10.000 mieszkańców, tudzież w mniejszych miastach i miasteczkach obok straży pożarnych gminnych.

II. Ochotnicze straże pożarne w miastach i miasteczkach, które przyjęły na siebie obowiązków straży pożarnej gminnej. W każdem mieście lub miasteczku bez wyjątku musi być zorganizowana straż pożarna gminna. […] Odpada potrzeba organizowania osobnej straży pożarnej gminnej.

III. Straże pożarne gminne ( zawodowe, zwane także miejskimi, płatnemi etatowemi) Straże te istnieją w miastach liczących więcej jak 10.000 mieszkańców, jeżeli tam ochotnicze straże pożarne nie przyjęły na siebie obowiązku straży pożarnej gminnej.

IV. Pomocnicze straże pożarne w miastach i miasteczkach […] na wezwanie Naczelnika gminy (Burmistrza) lub Delegata gminy obowiązanym jest każdy mieszkaniec gminy pod karą nieść pomoc przy gaszeniu pożaru, a wszyscy ci pomoc niosący, jak niemniej osoby przeznaczone do specjalnych czynności, winni się stosować do rozporządzeń kierującego ratunkiem

[…] VI. Obowiązkowe straże pożarne w gminach wiejskich […] Do obowiązkowych straży pożarnych w gminach wiejskich należą wszyscy mężczyźni wieku od 18 do 42 lat zamieszkali w gminie, o ile nie są dotknięci kalectwem.


Zestawienie powiatami ilości straży pożarnych pow. Brzesko

przyjęły na siebie obowiązek straży pożarnej gminnej

ilość towarzystw 4
ilość członków czynnych 99
ilość członków wspierających 45

pomocnicze straże
ilość straży 1
ilość członków 120

Ochotnicze straże pożarne w gminach wiejskich

ilość towarzystw 2
ilość członków czynnych 53
ilość członków wspierających 40
honorowych 5

Obowiązkowe straże pożarne w gminach wiejskich

ilość straży 12
ilość członków czynnych 261

Razem
ilość straży pożarnych 19
czynnych 533
wspierających 85
honorowych 5


Brzesko - Ilość mieszkańców w powiecie 90.748

Zestawienie ilości przyrządów i przyborów pożarnych w gminach które posiadają straże pożarne
pow Brzesko


wspinalni
strażnic pożarnych
magazynów na przyrządy
wieży obserwacyjnych
Sikawek parowych
sikawek 4-ro kołowych ssąco-tłoczących
sikawek 2 kołowych ssąco-tłoczących
sikawek 4-ro kołowych bez ssącego węża
sikawek 2 kołowych bez ssącego węża
sikawek przenośnych
sikawek małych ręcznych
wężów tłoczących w metrach
4-ro kołowych beczkowozów
2-kołowych beczkowozów
wiaderek
drabin wysuwalnych przenośnych
drabin składanych
drabin zwykłych pojedynczych
drabin hakowych do okien
drabin dachowych
osęk
bab ogniowych
latarni do oświetlania pogorzeliska
linek ratunkowych
czółen ratunkowych w razie powodzi
2
4
2
-
-
9
5
1
2
5
247
367
11
6
291
1
4
174
9
116
385
27
147
22
8

Wykaz przyrządów w gminach które nie posiadają straży pożarnych
pow. Brzesko


Magazyn -
sikawki 4- koł. ssąco-tłocząca
sikawki 2- koł. ssąco-tłocząca
sikawki 2- koł. bez węża ssącego
sikawki przenośne 32
sikawki małe ręczne 1666
węże wylotowe (tłoczące)
beczkowozy czterokołowe
wiaderka na wodę
drabiny zwykłe
osęki
baby ogniowe (tłumnice)
latarnie
-
1
1
1
32
1666
142
9
815
980
633
6
300

źródło: "Krajowy Związek OCHOTNICZYCH STRAŻY POŻARNYCH W GALICYI I LODOMARYI Z WIELKIEM KSIĘSTWEM KRAKOWSKIEM 1875-1900"

Nadesłał: Tadeusz Drabant

9 stycznia 2015 r.
comments powered by Disqus


Copyright © 2004-2020 Zbigniew Stos Wszelkie prawa zastrzezone.
Uwagi, opinie i komentarze prosze przesylac na adres portal.brzesko.ws@gmail.com