w.
Jan z Nepomuka - patron mostów.
“Nepomuki
to wizerunki Świętego Jana z Nepomuka, postaci uwikłanej w
dramatyczne wydarzenia historyczne swojej epoki, Popiełuszki tych odległych
czasów. Nepomuki są bardzo różnorodne - od wysublimowanych
barokowych figur aż do dzikich ludowych świątków, zachwycających
swą oryginalnością. (...)
Polska
obfituje w przydrożne kapliczki, krucyfiksy, święte figury. Nie
stawiano ich w miejscach przypadkowych - są to kluczowe punkty krajobrazu,
jego zworniki i elementy nadające głęboki sens. W
przypadku figur św. Jana Nepomucena są to mosty i kładki, brody i
rozstaje dróg. Podróżując bocznymi drogami i
traktami można natknąć się na wysokiej klasy rzeźbę
w klasycznym kontrapoście, w charakterystycznej gwiaździstej aureoli,
bądź archaiczną postać stworzoną przez ludowego artystę.
Skąd się wzięła na odludziu? Czy stoi w miejscu pogańskiego
bóstwa pilnując tak jak on niegdyś starodawnego brodu?
Kult św. Jana obrósł niesamowitymi obrzędami takimi jak Święto
Języka czy też wodne procesje. Wyraźne są to pogańskie
reminiscencje sięgające w mroczą przeszłość, aż
do korzeni.”
Jeżeli
zainteresowała cię ta postać i chcesz dowiedzieć się:
Kto
(co) to jest Nepomuk?
Dlaczego trzyma palec na ustach?
Co to jest Święto Pokazania Języka?
I
wiele więcej, zaglądnij na stronę
http://nepomuk.w.waw.net.pl
skąd pochodzi powyższy wstęp i poniższa
lista.
Nepomucyny
w powiecie brzeskim:
-
Czchów
(gm. Czchów, pow. Brzesko): dwie figury na rynku stanowią
typową, lecz zawsze fascynującą parę: posąg św.
Floriana
z kamienia na postumencie z XVIII w., posąg św. Jana Nepomucena
z drewna na czterech filarach kamiennych z początku XIX w.
- Czchów
(gm. Czchów, pow. Brzesko): niedaleko miasta kamienny Jan. Zdjęcie
pochodzi z książki
wydanej w 1958 roku. Czy obiekt ten jeszcze istnieje?
- Domosławice
(pow. Brzesko): kamienna figura przydrożna - posąg św. Jana
Nepomucena na postumencie z 1729 r. Przeniesiona i odnowiona w 1849 r.
- Gnojnik
(pow. Brzesko, gm. Gnojnik): przydroążny osąg św. Jana
Nepomucena na postumencie z herbem Prus z 1732 r., restaurowany w 1901 roku
- Jurków
(gm. Gnojnik, pow. Brzesko): kapliczka na trzech słupach dach trójspadowy,
pod nim drewniany posąg św. Jana Nepomucena z XVIII w.
- Rajsko
(gm. Szczurowa, pow. Brzesko): drewniana kapliczka. Na czterech
profilowanych słupkach, daszek namiotowy; ściany dołem
szalowane, w górze ażurowe. Wewnątrz posąg św. Jana
Nepomucena z XIX w.
- Stróża
(pow. Brzesko): drewniana, szalowana kapliczka dwuszczytowa. Wewnątrz
posąg Matki Boskiej z Dzieciątkiem z XVIII w. i barokowy posąg
św. Jana Nepomucena
- Tymowa
(gm. Czchów, pow. Brzesko): w kościele parafialnym znajduje się
obraz św. Jana Nepomucena namalowany przez Andrzeja Ryflarza z 1768 r.
d
- Tymowa
(gm. Czchów, pow. Brzesko ): drewniana kapliczka z XVIII w. Na trzech słupach
daszek trójspadowy. Dwie ściany szalowane. Wewnątrz posąg
św. Jana Nepomucena
- Tymowa
(gm. Czchów, pow. Brzesko): kamienna figura przydrożna św. Jana
Nepomucena na słupie z płaskorzeźbą św.
Floriana
z XVIII w.
- Dębno
(gm. Dębno, pow. Brzesko): w parku zamkowym znajduje się
wzniesiona w 1775 r. z fundacji Macieja Lanckorońskiego i jego żony,
Anny Nepomuceny z Jabłonowskich, właścicieli zamku w latach
1760-1789, figura Jana Nepomucena. Jest ona pięknym przykładem
prostej, czytelnej dla każdego odbiorcy wersji pomnika, którą
wzbogacają dodatkowo motywy narracyjne. Na cokole znalazły się
bowiem - obok herbów fundatorów (Zadora Lanckorońskich) - dwie sceny
z legendy o męczenniku: spowiedź królowej z sentencją "Śmierć
i życie w mocy języka" oraz epizod, gdy uwięzionemu
objawia się anioł i słowami "Gdzie Duch Pański tam
wolność" dodaje mu otuchy, obiecując zapewne niebieską
chwałę. Odrzucić należy spotykaną gdzie niegdzie
interpretację, że jest to scena uwolnienia św. Piotra z więzienia.
jest tam też posąg św.
Floriana na
postumencie z XVIII w.
Od
Autora tej strony:
Gwoli
prawdy, musze też napisać, że są i tacy, którzy uważają
że św. Nepomucyn jest osobą fikcyjną i został 'wymyślony'
przez Jezuitów, aby odwrócić uwagę ludzi od Jana Husa - czeskiego
reformatora kościoła, żyjącego w tym samym czasie kiedy
tworzył się kult Nepomucena. Niezależnie od tego kto ma rację
(nie mnie to sądzić) Nepomuceny są częścią naszej
historii i kultury i tylko przez to zasługują na to aby otoczyć
je troskliwą opieką.
Zapraszam do przeczytania Komentarza do:
„Nepomuceny w powiecie brzeskim” oraz niektórych wiadomosci zawartych na
stronie:www.nepomuk.w.pl (obecnie http://nepomuk.w.waw.net.pl
)autorstwa ks. Michala Kotry.