Most im. papieża Benedykta XVI na rzece Wiśle w Bobrku

Wisła – królowa polskich rzek stanowi największą naturalną przeszkodę wodną na obszarze naszego kraju. Od najdawniejszych czasów nad jej wodami wznoszono przeprawy zaspokajające doraźne lub długotrwałe potrzeby komunikacyjne. Historia tych przepraw jest bogata. Znajdują w niej odbicie zarówno osiągnięcia sztuki inżynierskiej na przestrzeni wieków, jak również ważne wydarzenia z naszych dziejów. (...)

Most drogowy na rzece Wiśle w Bobrku stanowi część tej historii, a działania i wydarzenia w bieżącym roku znacznie ją wzbogacają. Na wiosnę przeprowadzono gruntowną przebudowę obiektu, w maju przez most, jako jeden z pierwszych, przejeżdżał dwukrotnie Ojciec Święty Benedykt XVI podczas pamiętnej wizyty w obozie Auschwitz-Birkenau, w październiku most uroczyście poświęcił arcybiskup metropolita krakowski kardynał Stanisław Dziwisz, nadając mu imię papieża Benedykta XVI.

Miejscowość Bobrek (gmina Chełmek) położona jest nad Wisłą, na zachodnich krańcach Małopolski (Rys. 1). Nieopodal, po drugiej stronie rzeki znajduje się Oświęcim. Właśnie przez Bobrek wiedzie droga wojewódzka (Nr 933) z Chrzanowa do Oświęcimia i tu przekracza Wisłę, nieco poniżej ujścia Przemszy, rzeki oddzielającej Śląsk od Małopolski. Most w Bobrku należy do obiektów górnej Wisły. Chociaż szerokość wody brzegowej wynosi tutaj około 40 m, to jednak wały wytyczają tereny zalewowe, szerokością sięgające 200 metrów. W niedalekim sąsiedztwie mostu znajdują się: zespół pałacowy wraz z oficyną (I połowa XIX wieku, przyziemie wiek XV), park pałacowy (zajmuje obszar 26 ha, uznany za zabytek przyrody w roku 1925, należy do największych parków w Polsce), spichlerz drewniany zbudowany w 1779 oraz Kościół p.w. Trójcy Przenajświętszej (pierwszy na południu Polski wybudowany w stylu klasycystycznym, liczący ponad 200 lat).

Początki przeprawy mostowej w Bobrku sięgają zapewne średniowiecza, lecz z tamtych zamierzchłych czasów nie zachowały się do dzisiaj żadne dowody. Najstarsze zbadane i dostępne źródła historyczne pochodzą z XVI wieku. Od tego czasu datowane są niektóre informacje techniczne o mostach tu wznoszonych, o ich budowniczych, projektantach, jak również ważne zdarzenia historyczne, które tu miały miejsce.

• 1562 rok - Pierwsze wzmianki o przeprawie mostowej w Bobrku– mapa Księstwa Oświęcimsko-Zatorskiego Stanisława Zarębskiego – most dębowy, długość 21 łatrów (ok.37 m), szerokość 3 łatry (ok. 5,30 m) i trzy izbice,

• 1830-31 rok - Powstanie Listopadowe – generał Samuel Różycki wkracza po moście w Bobrku do Galicji, uchodząc przed Rosjanami,

• 1935 rok – nowy most drewniany (zdjęcie powżej), długości 156 m,

• 1939 rok – Kampania Wrześniowa - most drewniany zbudowany przed wybuchem wojny ocalał,

• 1940 rok – okupacja hitlerowska, przebudowa mostu przez Niemców,

• 1945 rok – most ocalał po ofensywie sowieckiej i dotrwał do 1963 roku,

• 1963 rok – nowy most stały (zdjęcie powyżej), nieco powyżej dotychczasowego obiektu,

Most był eksploatowany przez 44 lata. W końcowym okresie użytkowania bardzo zły stan techniczny obiektu stworzył liczne zagrożenia. (...) Remont mostu planowano od kilku lat, jednak koniec 2005 roku okazał się przełomowy, gdyż wtedy obiegła Polskę wiadomość, że papież Benedykt XVI, przyjeżdżający z pielgrzymką w maju, uda się z Krakowa do Oświęcimia samochodem, a nie helikopterem, jak planowano wcześniej. Fakt ten wyzwolił natychmiastową inicjatywę, radykalne działania i decyzje, zmierzające do ekspresowego remontu przeprawy w Bobrku, gdyż tylko tędy mogła prowadzić trasa dojazdu Papieża do Oświęcimia z autostrady A4.

• 2006 rok – nowy most stały (zdjęcie poniżej), w miejscu dotychczasowej konstrukcji.

(...)

Przebudowa mostu została zrealizowana w rekordowym tempie. Było to możliwe dzięki doskonałej organizacji robót budowlano-montażowych, odpowiednio dobranym rozwiązaniom projektowym, dzięki skróconym procedurom przetargowym (zgoda Urzędu Zamówień Publicznych, udzielona Inwestorowi – Zarządowi Dróg Wojewódzkich - na rezygnację z długotrwałych procedur), skróconym postępowaniom administracyjnym oraz dzięki zbiorowemu, wielkiemu zaangażowaniu wszystkich uczestników procesu inwestycyjnego. Poniżej zestawiono ważniejsze zdarzenia procesu inwestycyjnego, obrazujące postęp robót podczas realizacji przebudowy mostu:

    28 maja 2006 roku Ojciec Święty Benedykt XVI złożył historyczną wizytę w niemieckim obozie zagłady (dzisiaj Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau) w Oświęcimiu. Podróżując do Oświęcimia i z powrotem był owacyjnie witany przez mieszkańców Bobrka, co podkreślił w swoich gorących komentarzach prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Lech Kaczyński. Kolumna samochodów dostojnego gościa, jako jedna z pierwszych, dwukrotnie pokonała oddany 3 dni wcześniej do eksploatacji gruntownie przebudowany i zmodernizowany most. Do przytoczonych wcześniej długich dziejów przeprawy mostowej przez rzekę Wisłę w Bobrku zostały dopisane nowe ważne karty.

Wspominając z pewnego dystansu zdarzenia od stycznia do końca maja bieżącego roku, związane z gruntowną modernizacją i przebudową przeprawy mostowej w Bobrku, widać jasno inspirującą obecność papieża Benedykta XVI we wszystkich podejmowanych działaniach. Imię Benedykt przewijało się w zgiełku budowy, wśród budowniczych i licznych obserwatorów powtarzających jak mantrę pytanie: Czy zdążą? Było obecne w myślach i działaniach Inwestora, nie dawało spokoju projektantom, czego dowodem są liczne pliki i foldery w środowiskach komputerowych, konstruowane z udziałem tego właśnie imienia.

Inwestycję ukończono w terminie, ku zadowoleniu i radości wszystkich. Obecność na moście Ojca Świętego ukoronowała podjęty wielki wysiłek i mobilizację. W kontekście tych zdarzeń, w kilku środowiskach związanych z realizacją nowego mostu, spontanicznie zrodziła się szlachetna i piękna idea nadania mostowi imienia Benedykta XVI. Jest taka stara tradycja nadawania niektórym znaczącym obiektom imion wielkich ludzi, którzy w pewien szczególny sposób byli z nimi związani. Tę tradycję postanowiono tu wykorzystać i podtrzymać.

Podjęta inicjatywa spotkała się z aplauzem arcybiskupa metropolity krakowskiego kardynała Stanisława Dziwisza, który, dokładnie pięć miesięcy po wizycie papieża w Oświęcimiu, w dniu 28 października 2006 roku poświęcił most (Fot. 21), nadając mu imię Benedykta XVI. Odsłonięto pamiątkowe tablice w obecności władz państwowych, duchowieństwa, Wojska Polskiego, licznych gości i tłumnie przybyłych mieszkańców Bobrka oraz innych okolicznych miejscowości.

Dr inż. Karol Ryż

Projektant obiektu

Adiunkt w Katedrze Budowy Mostów i Tuneli w Politechnice Krakowskiej

Dyrektor Przedsiębiorstwa Usług Inżynierskich „PROKOM” S.C.

Fotografie zamieszczone w tekście artykułu wykonali: Karol Ryż, Witold Bogacki, Tadeusz Warczak

Od administratora portalu:

Powyższy tekst jest częścią artykułu "Nowe Oblicze Przeprawy Wiślanej w Bobrku na początku XXI wieku", który to arykuł w całości ukazał  się w magazynie "Budowlaniec", grudzień, 2006

31 grudzień, 2006